۰۲۱-۵۴۷۶۴​

۰۲۱-۵۴۷۶۴​

برای مشاوره حقوقی آنلاین با 09120477116 تماس حاصل نمایید

تفهیم اتهام چیست
تفهیم اتهام چیست

تفهیم اتهام چیست؟

یکی از حقوق اصلی و قانونی متهم آن است که در رابطه با جرم و اتهاماتی که به او نسبت داده شده مدارک و ادله موجود، ارتباط میان متهم با ادله باید به طور کامل برای او توضیح داده شود. وی باید در جریان کامل اتهام منسوبه قرار بگیرد که در قانون به آن تفهیم اتهام گفته می‌شود.

بحث تفهیم اتهام از اصلی ترین حقوق متهم و از وظایف بازپرس محترم پرونده می باشد. این تفهیم باید به صورت زبانی صورت پذیرد و به گونه ای بیان شود که برای شخص متهم قابل فهم باشد.

در مواردی که متهم با اصطلاحات که در قانون و در حقوق استفاده می شود آشنایی ندارد تفهیم باید با بیان ساده اما مشخص صورت بگیرد. ذکر عنوان مجرمانه جزائی صرف نظیر “جعل مفادی” به متهمی که ممکن است هیچ آشنایی با مفاهیم این عناوین نداشته باشد را، نمی‌توان تفهیم اتهام صحیح به معنای مورد نظر قانونگذار دانست.

در رابطه با این موضوع دست اندرکاران قضايي و انتظامي در زمينه تفهيم اتهام، وظايفي را بر عهده دارند و همچنين ضابطان دادگستري بدون تعيين تکليف توسط احکام قضايي بيش از ۲۴ ساعت نمي توانند شخص متهم را در بازداشت نگه دارند.

فرد متهم از منظر قانون دارای یک سری حق و حقوق می باشد که یکی از این موارد سکوت آن در مقابل سوالات بازپرس پرونده است. داشتن وکيل یکی از بارز ترین و اصلی ترین حقوق متهمان است، ملاقات با دوستان و اقوام درجه یک در هنگام بازداشت موقت و همچنین بر تن نکردن لباس مخصوص زندان و ساير مقررات مربوط به زندانيان از حقوق مسلم متهمان است.

بعد از تفهیم اتهام است که شخص مظنون یا مشتکی‌عنه، تبدیل به متهم می گردد.

در واقع تفیهم اتهام به معنای تفیهم فوری و سریع نوع اتهام و دلایل آن به متهم می باشد، به نحوي که از موقعيت قضايي و حقوقي تکاليف خود به طور کامل و واضح آگاه شود.

مشاور حقوقی

علاوه بر بیان صریح آن در ماده ۱۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری سابق مصوب سال ۱۳۷۸ و مواد ۱۹۳ تا ۱۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری جدید مصوب سال ۱۳۹۲ در قانون اساسی ایران هم به صراحت مورد پیش‌بینی و تأکید قرار گرفته است. اصل ۳۲ قانون اساسی مقرر می‌دارد که : “هیچ کس را نمی‌توان دستگیر کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین می‌کند. در صورت بازداشت، موضوع اتهام باید با ذکر دلایل بلافاصله کتباً به متهم ابلاغ و تفهیم شود.”

معنای تفهیم اتهام

مقام قضایی مربوطه در امر تحقیقات مقدماتی باید به جمع‌آوری دلایل و ادله کافی و دقیق علیه متهم بپردازد و زمینه اجرای عدالت بین طرفین دعوا را فراهم نماید. در این حالت فرد احضارشده که از طرف شاکی، ادعایی علیه او مطرح گردیده با توجه به اصل برائت، باید فرصت کافی و مناسب برای ارائه دفاعیات خود به محکمه را داشته باشد.

تفهیم اتهام به آن منظور از موارد ضروری می باشد که از یک جهت امکان رد اتهام یا اتهامات منتسب را برای متهم مهیا نماید و تضمینات ناظر به حقوق دفاعی و جنبه عملی به خود گرفته و شروع می‌گردد. از جهتی دیگر قاضی تحقیق را مجاز می‌ نماید که به اقدامات ضروری و از جمله صدور قرار‌های تأمینی متوسل شود.

بحث اهمیت تفهیم اتهام برای متهم آن چنان بحث مهمی است که اگر شخص متهم در یک روز و چه در روز‌های متعدد مورد بازجویی قرار گیرد در هر مرحله باید برای او تفهیم اتهام به صورت کامل و دقیق صورت گردد.

تماس با وکیل پایه یک دادگستری در مورد تفهیم اتهام

همان طور که مشخص هست طبق اصول و قواعد حاکم بر آیین دادرسی کیفری جاری در دستگاه های قضایی، یکی از بدیهی‌ترین حقوق متهم آگاهی بر اتهامی است که به اون نسبت داده شده. رعایت نمودن این حق برای متهم مستلزم تفهیم اتهام با تمام دلایل و ادله موجود می باشد.

بدون رعایت این حق دفاعی متهم، می‌توان گفت که علاوه بر محرز بودن تقصیر مقام قضایی امر تحقیق، ادامه تحقیقات بای مورد ابطال قرار گرفته و فاقد اثر قانونی می باشد.

به طور مثال بعد از تفهیم اتهام و نبودن دلایل کافی علیه متهم، صدور قرار تأمین کیفری وجاهت قانونی نخواهد داشت.

شیوه تفهیم اتهام

با استناد بر ماده ۱۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری سابق سال ۱۳۷۸ و مواد ۱۹۳ و ۱۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری جدید مصوب سال ۱۳۹۲:” مقام قضایی ابتدا هویت و مشخصات دقیق متهم و آدرس دقیق پستی او را مورد پرسش قرار می دهد و در صورت‌ جلسه کار خود قید می‌ نماید و به متهم تذکر می‌دهد که در صورت کتمان حقیقت و اعلام آدرس دروغین، احضاریه به همان محل ارسال خواهد شد بنابراین در مقوله اظهارات باید در کمال صراحت و راستی حقیقت امر بیان گردد.

همچنین باید ذکر گردد که استعلام آدرس دقیق متهم باعث می‌شود که اوراق احضاریه سریع‌تر به وی ابلاغ گردد و این امر مانع از اطاله تحقیقات می‌شود سپس مقام قضایی باید اتهام و دلایل مطرح شده را به‌طور صریح به متهم تفهیم نماید و آنگاه تحقیقات را ادامه خواهند داد.

در مبحث تفهیم اتهام ذکر کلی مصادیق قانونی جرم انتسابی صحیح نیست بلکه مقام قضایی باید جرایم ادعایی را به صورت مجزا توضیح دهد، همچنین دلایل ارائه شده و مابقی مدارک و ادله معرفی‌شده یا تحقیقات محلی (در صورت تحقیق محلی) یا نوع وسایل کشف‌ شده را به طور کامل به متهم معرفی نماید تا متهم توان دفاع از خود را داشته باشد.

در تفهیم اتهام سؤالات باید صریح، کوتاه، مفید، روشن و مرتبط با اتهام وارده باشد و سؤالات تلقینی (یعنی کسی را وادار به گفتن کلامی کردن) و اغفال، اکراه و اجبار متهم جزء موارد ممنوع میباشد. در شرایطی که شخص متهم از پاسخ دادن به سوالات امتناع ورزد، امتناع وی به پاسخ گویی در صورت جلسه بازپرس قید خواهد شد. البته قانون آیین دادرسی کیفری، به صراحت یا حتی ضمنی اعلام نکرده است که این سکوت متهم را باید به عنوان دلیلی علیه آن تلقی نمود.

وکالت و مشاوره تخصصی با وکیل در مورد تفهیم اتهام

زمان تفهیم اتهام

رسیدگی به اکثر جرایم ابتدا در دادسرا صورت می گیرد. در دادسرا دادستان، دادیار یا بازپرس بر حسب وظایفشان اقدام به پیگیری جرم رخ داده و کشف آن می کنند. بعد از انجام تحقیقات مقدماتی، پرونده و متهم برای صدور حکم به دادگاه فرستاده می شوند.

زمان تفهیم اتهام به متهم در همین مرحله تحقیقات مقدماتی است. در واقع مقام رسیدگی کننده باید قبل از پرسش از متهم اقدام به تفهیم اتهام به او کند و به او تذکر دهد که حرف های او ثبت می شوند. بنابراین باید مراقب اظهارات خود باشد زیرا این اظهارات می توانند بر علیه خود او استفاده شوند.

پس نتیجه می گیریم که زمان تفهیم اتهام در مرحله تحقیقات مقدماتی و قبل از بازجویی از متهم است.

قبل از تفهیم اتهام به متهم، باید چند نکات مهم را رعایت نمود که عبارتند از:

گام اول- احراز هویت فرد متهم میباشد: نحوه‌ی احراز هویت متهم باید در پرونده درج شود، به طور مثال نوشته شود با ملاحظه‌ی کارت ملی هویت متهم احراز گردید. در مورد متهمی کارت شناسایی معتبر همراه نداشت، به ناگزیر باید به اظهارات بسنده کرده ولی باید برای مرحله بعدی حضور دستور همراه داشتن اوراق شناسایی متهم صادر شود.

قدم دوم- درج مشخصات متهم برابر ماده ۱۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲: این مشخصات شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، شهرت، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، تعداد فرزند، تابعیت، مذهب، سابقه ی کیفری (در موارد ضروری و مرتبط)، نشانی محل سکونت و محل کار اعم از شهر، بخش، دهستان، روستا، خیابان، کوچه، شماره و کدپستی منزل، شماره ملی، پیام‌نگار، شماره تلفن ثابت و همراه او به طور دقیق.

برای تسهیل امر ابلاغ و اجراء، بهتر است سن متهم با ذکر تاریخ تولد او، شغل او با ذکر نوع فعالیت و میزان تحصیلات به طور دقیق ذکر شود.

مقام رسیدگی کننده به پرونده در مرحله‌ی تحقیقات مقدماتی، قبل از شروع  به تحقیقات و پرسش در رابطه با اتهامات انتصابی از متهم نماید؛ با توجه به حقوق متهم به وی اعلام می‌کند که مواظب اظهارات خود باشد و در مقابل آن موضوع اتهام که باید به طور دقیق آن‌گونه که قبلاً توضیح داده شد را به او تفهیم نماید.

دلایل اتهام با توجه با جزئیات کامل و توضیح آنها به شکل صریح به او تفهیم گردد. بنابراین اکیداً باید از ذکر عباراتی چون «با توجه به ادله موجود در پرونده» و مواردی نظیر آن، خودداری کرد.

سوالات متداول

تفهیم اتهام برای متهم در چه زمانی باید صورت بگیرد؟

زمان تفهیم اتهام در مرحله تحقیقات مقدماتی و قبل از بازجویی از متهم است.

 تفهیم اتهام به چه صورت باید انجام بگیرد؟

در تفهیم اتهام سؤالات باید صریح، کوتاه، مفید، روشن و مرتبط با اتهام وارده باشد و سؤالات تلقینی (یعنی کسی را وادار به گفتن کلامی کردن) و اغفال، اکراه و اجبار متهم جزء موارد ممنوع می‌باشد.

تفهیم اتهام به چه معناست؟

یکی از حقوق اصلی و قانونی متهم آن است که در رابطه با جرم و اتهاماتی که به او نسبت داده شده مدارک و ادله موجود، ارتباط میان متهم با ادله باید به طور کامل برای او توضیح داده شود و در جریان کامل اتهام منسوبه قرار بگیرد که در قانون به آن تفهیم اتهام گفته می‌شود.

این مطلب را به اشتراک بگذارید:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn

8 پاسخ

    1. سلام
      در صورت صلاحدید شعبه این امکان وجود داره.
      موسسه حقوقی فرهنگ تفاهم

  1. سلام…برای من تصمیم نهایی دادسرا رای منع تعقیب اومده که نوشته این رای بعدازموافقت دادستان قطعی میباشد…چندروزطول میکشه دادستان موافقت کنه وابلاغیه به سامانه ثنا من بیاد?

    1. باسلام وقت بخیر
      موافقت دادستان دست خود اوست و مشخص نمی‌باشد. برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانید با موسسه حقوقی فرهنگ تفاهم به شماره 02154764 تماس بگیرید.

  2. سلام خسته نباشید
    برای پدر و مادر من احضاریه دفاع از اتهام انتسابی از دادیاری اومده و ظرف مدت ۵ روز‌ باید با ضامن یا سند ملک حضور پیدا کنن واسه ی تفهیم اتهام. می‌خواستم بدونم آیا والدین من پس از تفهیم اتهام و دفاع بازداشت می‌شوند؟

    1. با سلام
      بسته به نظر شعبه مربوطه داره

      وقتی وثیقه یا ضامن و یا وکیل برای کفالت همراهشون باشه پدرو مادر شما بازداشت نمی شوند.

  3. سلام اگر مجرم توسط بازپرس رفع اتهام شده باشه در جلسه دادگاه احتمال این که باز متهم بشه هست یا قاضی طبق دستور بازپرس و مدراک موجود تصمیم میگیره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

وکیل وصول دیه

وکیل وصول دیه

متن سربرگ خود را وارد کنید تعریف دیه دیه یا خون‌بها از قوانین اسلام بشمار می‌رود و مطابق تعاریف فقهی، مال یا پولی می‌باشد که به واسطه کشتن انسان یا

ادامه‌ی مطلب »